‘Nederlandse taal geen voorwaarde voor integratie’

Geplaatst op 2 november 2011
Het was een volle bak in de bibliotheek op zaterdagmiddag 29 oktober. Meer dan 120 Rotterdammers kwamen samen om te praten over normen en waarden in onze diverse stad. Op de voor hem kenmerkende wijze leidde Prem het debat tussen jong en oud, links en rechts, allochtoon en autochtoon. Op het podium; Han Entzinger, hoogleraar integratie en migratiestudies, Anita Fähmel, raadslid voor Leefbaar Rotterdam, en Frans Verhagen, journalist en Amerika-deskundige.

Wat maakt je Rotterdammer?
Rotterdammer zijn is niet makkelijk uit te leggen, het is een gevoel. Het heeft te maken met betrokkenheid, je lotgenoot voelen en solidariteit. Er is niet één soort Rotterdammer; ‘Wees jezelf dan ben je ook Rotterdammer.’ Zegt het publiek. Han Entzinger heeft onderzoek gedaan naar dit gevoel. Zijn conclusie; de autochtone bevolking voelt zich eerder Nederlander dan Rotterdammer, in tegenstelling tot mensen met een migrantenachtergrond; zij voelen zich in eerste instantie ‘Rotterdammer’. Prem concludeert dat we veel gemeenschappelijkheden hebben, hoe komt het toch dat wanneer we het over integratie hebben er tegenstellingen zijn?

‘Nederlandse taal geen voorwaarde voor een goede integratie’
Publiek en podium zijn verdeeld over of het spreken van de Nederlandse taal een voorwaarde is om volledig mee te draaien in de maatschappij. Anita Fähmel is duidelijk: ‘Op bepaalde scholen in Rotterdam spreken kinderen geen woord Nederlands. Dit kan niet. Deze kinderen beginnen al met een achterstand.’ Frans Verhagen vindt dat het wel degelijk beter is de Nederlandse taal goed te beheersen, maar het is geen voorwaarde. Iemand uit het publiek zegt dat juist in een stad met mensen van verschillende afkomst de taal een bindmiddel is; ‘Kinderen met verschillende achtergronden moeten wel Nederlands spreken, anders begrijpen ze elkaar niet. Ik vind het mooi om te zien.’ Ze krijgt bijval: ‘Ja! Als je je goed kunt uiten, kun je contacten leggen.’ ‘Maar,’ zet iemand er tegenover: ‘In het buitenland spreek ik ook niet altijd de taal maar kan ik toch contact maken.’

‘Stop met de hulpprogramma’s!’
Moeten we dan maar stoppen met taalprogramma’s voor migranten? En ook met alle andere hulpprogramma’s? Op deze manier worden mensen toch juist uitgedaagd om zelf de verantwoordelijkheid te nemen? Een groot deel van het publiek vindt dat mensen zonder hulp geen zelfstandig bestaan kunnen opbouwen, de overheid moet blijven faciliteiten. Zelfs de beveiliging in de bibliotheek praat mee: ‘Ik heb besloten hier te blijven. Er bestaat een beeld dat mensen niet willen inburgeren of niet kunnen. Dat klopt niet.’ Entzinger geeft aan dat er al veel minder programma’s zijn die gericht zijn op migranten. Er wordt niet meer naar etniciteit gekeken maar naar de sociaaleconomische situatie.’ Verhagen voegt toe: ‘We hebben geen probleem met Marokkaanse jongeren, we hebben een jongerenprobleem! We hebben geen minderhedenprobleem maar een samenlevingsprobleem!’ Leefbaar Rotterdam is het hier toch niet mee eens, Fähmel: ‘Er is wél een probleem met onder andere Marokkaanse en Antilliaanse jongeren. Om de problemen aan te pakken, moet je de doelgroepen benoemen.’

‘We leven in een prettige samenleving waar we soms rot met elkaar omgaan.’
Welke rol speelt de media in dit alles? Klopt de beeldvorming rond de multiculturele samenleving met de werkelijkheid? Vrijwel iedereen is het er over eens dat de media een vertekend beeld geeft van wat er goed en slecht gaat. Frans Verhagen vindt dat er een taak weggelegd is voor de politiek: ‘In de media verschijnen vaak dingen die niet goed gaan. Het is ook de taak van de politieke om te laten zien dat er zaken ook wel goed gaan. Als we de situatie hier vergelijken met Amerika gaat het in Nederland een stuk beter. In het onderwijs en op de arbeidsmarkt komen 2e en 3e generatie allochtonen steeds meer in de buurt van het Nederlands gemiddelde. ‘ Na een laatste rondje langs de podiumgasten en het publiek is onderstaande quote van Frans Verhagen een mooie afsluiting: ‘We leven in een prettige samenleving waar we af en toe rot met elkaar omgaan.’

Tot ziens bij het volgende debat, een speciale jongereneditie! Zaterdag 19 november van 13.30 uur tot 15.00 uur, natuurlijk in de hal van de bibliotheek!